Wespen
Wespen: soorten, gedrag en informatie
Wespen zijn insecten die in veel delen van Nederland voorkomen. Ze spelen een belangrijke rol in de natuur, maar kunnen ook voor overlast zorgen wanneer ze dicht bij mensen nestelen. Vooral in de zomer worden wespen vaak gezien bij terrassen, tuinen en woningen.
Op deze kennisbankpagina lees je alles over wespen. Je ontdekt welke soorten wespen in Nederland voorkomen, hoe je ze kunt herkennen en waarom ze soms dicht bij huizen verschijnen. Daarnaast leggen we uit hoe wespen leven, hoe hun nesten ontstaan en welke risico’s ze kunnen vormen.
In het kort
Muizen zijn kleine zoogdieren uit de familie van de muisachtigen. Ze hebben een slank lichaam, een lange staart en scherpe snijtanden die hun hele leven blijven groeien. Wespen behoren tot de orde van de vliesvleugeligen, waartoe ook bijen en mieren behoren. In tegenstelling tot bijen hebben wespen meestal een slanker lichaam en minder behaarde poten.
Kenmerkend voor wespen zijn:
- een geel-zwarte tekening
- een smalle taille tussen borststuk en achterlijf
- twee paar vleugels
- een angel waarmee ze kunnen steken
Daarnaast zijn veel wespen sociale insecten. Dat betekent dat ze in kolonies leven met een koningin, werksters en later in het seizoen mannetjes.
Hoe herken je wespen?
Wespen zijn meestal eenvoudig te herkennen door hun opvallende geel-zwarte kleuren. Bovendien hebben ze een duidelijk zichtbare “wespentaille”.
Typische kenmerken:
- geel-zwarte strepen op het achterlijf
- glad lichaam zonder veel haren
- snelle en wendbare vlucht
- smalle taille tussen borststuk en achterlijf
Wespen worden vooral actief tijdens warme maanden. Daardoor worden ze meestal gezien tussen mei en oktober.
Soorten wespen in Nederland
IIn Nederland komen verschillende wespensoorten voor. De meeste soorten veroorzaken weinig problemen. Slechts enkele soorten zorgen regelmatig voor overlast.
Gewone wesp
De gewone wesp is een van de meest voorkomende soorten in Nederland.
Kenmerken:
- geel-zwarte tekening
- lengte ongeveer 10 tot 15 millimeter
- bouwt nesten in de grond of in gebouwen
Deze soort wordt vaak aangetroffen bij eten en drinken in de zomer.
Duitse wesp
De Duitse wesp lijkt sterk op de gewone wesp. Toch zijn er kleine verschillen in tekening op de kop en het achterlijf.
Kenmerken:
- geel-zwarte strepen
- lengte ongeveer 12 tot 17 millimeter
- nestelt vaak in spouwmuren of zolders
Net als de gewone wesp kan deze soort voor overlast zorgen bij mensen.
Hoornaar
De hoornaar is de grootste wespensoort van Nederland.
Kenmerken:
- lengte tot ongeveer 3,5 centimeter
- roodbruine kop en borst
- geel-zwart achterlijf
Hoornaars bouwen vaak grote nesten in bomen of schuren. Hoewel ze indrukwekkend lijken, zijn ze meestal minder agressief dan kleinere wespensoorten.
Europese hoornaar
De Europese hoornaar komt van nature in Nederland voor en speelt een rol in het ecosysteem. Deze soort jaagt op andere insecten en helpt zo bij het reguleren van insectenpopulaties.
Papierwesp
Papierwespen zijn slanker dan andere wespen.
Kenmerken:
- lange poten
- slank lichaam
- open neststructuur
Hun nesten zijn vaak klein en hangen bijvoorbeeld onder dakranden of takken.
Voedsel
Wespen hebben een gevarieerd dieet. Hierdoor spelen ze een belangrijke rol in de natuur.
Ze eten onder andere:
- insecten
- nectar
- fruit
- zoete dranken
Werksters vangen vaak insecten om hun larven te voeden. Hierdoor helpen wespen bij het bestrijden van andere insecten. vaak in hetzelfde gebied. Daarom kunnen ze zich langdurig in een gebouw vestigen.
Leefomgeving
Wespen komen voor in verschillende leefomgevingen. Ze bouwen hun nesten op plekken die beschutting bieden tegen wind en regen.
Veel voorkomende nestlocaties zijn:
- spouwmuren
- zolders
- schuren
- onder dakranden
- in de grond
- in bomen
Vooral rustige en beschutte plekken zijn aantrekkelijk voor wespen.
Hoe ontstaat een wespennest?
In het voorjaar begint een wespkoningin met het bouwen van een nieuw nest. Eerst maakt ze kleine cellen van papierachtig materiaal. Hiervoor gebruikt ze houtvezels die ze vermengt met speeksel.
Vervolgens legt de koningin eieren in deze cellen. De larven groeien uit tot werksters die later het nest verder uitbreiden.
In de zomer kan een nest uit honderden tot duizenden wespen bestaan.
Voortplanting
Aan het einde van de zomer produceert een wespennest nieuwe koninginnen en mannetjes. Deze verlaten het nest om te paren.
Na de paring zoeken de nieuwe koninginnen een beschutte plek om te overwinteren. Het oude nest sterft vervolgens in de herfst uit.
Daarom worden wespennesten meestal slechts één seizoen gebruikt.
Waarom komen wespen naar eten?
In de zomer zoeken wespen vaak naar zoet voedsel. Vooral tegen het einde van het seizoen worden ze aangetrokken door:
- frisdrank
- fruit
- ijs
- zoete snacks
Dit komt omdat de larven in het nest minder voedsel produceren voor de werksters. Daardoor gaan de werksters zelf op zoek naar suikers.
Zijn wespen gevaarlijk?
Wespen kunnen steken wanneer ze zich bedreigd voelen. Voor de meeste mensen is een steek pijnlijk maar ongevaarlijk.
Toch kunnen er risico’s zijn:
- allergische reacties bij sommige mensen
- meerdere steken wanneer een nest wordt verstoord
- steken in de mond of keel
Daarom is het verstandig om voorzichtig te zijn wanneer wespen dicht bij mensen nestelen.
Schade en overlast door wespen
Wespen veroorzaken meestal weinig materiële schade. Toch kan hun aanwezigheid voor overlast zorgen.
Voorbeelden van problemen:
- wespen bij terrassen of tuinen
- nesten in spouwmuren of zolders
- steken wanneer een nest wordt verstoord
Vooral wanneer een nest dicht bij een woning zit kan de situatie gevaarlijk worden.
Professionele bestrijding
Wanneer een wespennest dicht bij mensen zit kan professionele bestrijding nodig zijn. Een specialist kan beoordelen waar het nest zich bevindt en hoe het veilig verwijderd kan worden.
Bovendien kan een professional advies geven over hoe nieuwe nesten in de toekomst voorkomen kunnen worden.
Veelgestelde vragen over wespen
Wanneer zijn wespen het meest actief?
Wespen zijn vooral actief tussen mei en oktober. In de zomer bereikt een nest meestal zijn grootste omvang.
Waar maken muizen hun nest?
Een nest kan in de zomer uit honderden tot duizenden wespen bestaan.
Gebruiken wespen hun nest meerdere jaren?
Nee. Wespennesten worden meestal slechts één seizoen gebruikt.
Wat moet je doen bij een wespennest?
Wanneer een nest zich op een gevaarlijke plek bevindt is het verstandig om een specialist in te schakelen.
Waarom zijn wespen nuttig?
Wespen eten veel andere insecten. Daardoor helpen ze bij het in balans houden van het ecosysteem.
Bekijk onze laatste blogs over wespen

Waarom zijn wespen agressief in augustus? Dit is de reden






